Dini Değerleri Savunmak Gericilik Midir?

İnancını savunan bir toplum neden çağdışılıkla suçlanıyor? Mukaddesatına sahip çıkmak hangi çağda gericilik sayıldı?

Bir toplumun hafızasını ayakta tutan değerler vardır. Tarihini, dilini, kültürünü ve inancını birbirinden kopardığınızda geriye yalnızca kalabalıklar kalır. Çünkü millet olmak, aynı coğrafyada yaşamanın ötesinde ortak bir hafızaya, vicdana ve değerler bütününe sahip çıkabilmektir.

Bugün dinî değerlerini savunan insanlara yöneltilen suçlamalar, meselenin basit bir özgürlük tartışmasından ibaret olmadığını gösteriyor. İslam’ın toplumsal hayattaki yerini hatırlatanlar gericilikle, mukaddesata saygı gösterilmesini isteyenler çağ dışılıkla suçlanabiliyor. Buna karşılık dinî değerlere yönelik aşağılamalar, kimi zaman düşünce özgürlüğünün arkasına gizleniyor.

İfade hürriyeti, fikir hürriyeti, düşünce hürriyeti diyerek mukaddesata cebren kin kusanlar, kesinlikle sadece İslam’a rahatça sövebilmenin özgürlüğüne talipler.

Burada sormak gerekiyor: Özgürlük, yalnızca belli düşüncelerin rahatça ifade edilebildiği özel hak mıdır?

Bir milletin mukaddesatına dokunmayı özgürlük, o mukaddesatı savunmayı gericilik sayan anlayışın adı özgürlük değil, düşünce kılığına sokulmuş tahakkümdür.

Elbette dinî düşünceler eleştirilebilir. Din adına ortaya konulan uygulamalar sorgulanabilir; kurumlar, söylemler ve yorumlar tartışılabilir. Fakat! Eleştirmekle hakaret etmek birbirine denk söylem değildir.

Eleştiri aklın kapısını açar; hakaret ise yalnızca düşmanlığın kapısını aralar.

İslam medeniyetinin tarihine baktığımızda din ile ilmin birbirine düşman iki alan olarak görülmediği büyük bir birikimle karşılaşırız. Buhara’dan Semerkant’a, Nizamiye medreselerinden Osmanlı’nın Sahn-ı Seman ve Süleymaniye külliyelerine uzanan çizgi, ilmin medeniyet inşasındaki yerini ortaya koyar. Bu müesseseler, dinî ilimlerin yanı sıra farklı bilgi alanlarının gelişmesine de katkı sağlamıştır.

Bu miras, geçmişin ihtişamıyla övünmekten ibaret değildir. Asıl mesele, o ihtişamı meydana getiren ilim ahlakını, araştırma cesaretini ve hakikat arayışını yeniden kuşanmaktır.

Ecdadın mirası, yalnızca geçmişin ihtişamını anlatmak değil; o ihtişamı meydana getiren aklı, ahlakı ve gayreti yeniden ortaya koymaktır.

Bugün tartışılması gereken bir başka mesele de modernlik adına dinin sürekli yeniden biçimlendirilmek istenmesidir. Zaman değişir, toplumlar dönüşür, yeni meseleler ortaya çıkar. İslam düşüncesi de içtihat ve yorum geleneğiyle bu meseleleri ele alır. Fakat çağın her talebini mutlak ölçü kabul edip dinî hükümleri o taleplere uydurmaya çalışmak başka bir şeydir.

Çağ değişir diye hakikat değişmez; insanın hevesi, dinin ölçüsü hâline getirilemez.

İnancından utanması öğretilen, kendi tarihine yabancılaştırılan ve değerlerini savunduğunda mahcup olması beklenen bir nesil, sağlam bir medeniyet iddiası taşıyamaz. Müslüman, inancını başkasının onayına sunmak zorunda değildir. Fakat bu, din adına yapılan her yanlışı savunacağı anlamına da gelmez.

Mukaddesatı diline dolamak marifet değildir; onun ahlakını şahsiyetinde yaşatamayan, yalnızca boş laf üretir.
İhtiyacımız olan şey ne geçmişe körü körüne sığınmak ne de modern dünyanın her iddiasını sorgusuz kabul etmektir. Köklerinden güç alan, aklını kullanan, ilmi önemseyen, eleştiriye açık; fakat mukaddesatına sahip çıkma konusunda da kararlı bir duruştur.

Bir toplumun inancıyla kavga ederek o topluma medeniyet dersi verilemez. Kendini aydın entelektüel zanneden fikri, zihniyeti ve kalbi karanlık insanlardan çok çekmedik mi? İnancını, hassasiyetlerini savunan insanlar. Mukaddesatına hakaret edildiğinde savunmaya geçen insanları gericilikle suçlayan gericilerle uğraşmak, gerçek vakit israfı idi.

Öte yandan bu durumu düşündüğünde şunu söylemeden geçemeyeceğim.

Cahillik kendini bilmeyenler için muhtemelen çok cesur bir uğraş. Cahil olarak her şeyi biliyorsun. İlginç çokça, oldukça

Hakikati kalabalıkların alkışına teslim etmeyeceğiz. Kendini aydın zanneden karanlık zihniyetlere karşı ahlakımızdan ödün vermeden; ilimde, fikirde ve insanlıkta en ileriye yürüyecek, hakikati omuzlarımızda taşıyacak ve sonuna kadar savunacağız.

Dinî değerlerini korumak gericilik değildir. Gericilik; düşünmeyi reddetmek, ilmi küçümsemek ve hakikatin karşısında kendi cehaletini bir üstünlük nişanesi gibi taşımaktır.

Bütün bunlara rağmen, bugün İslam’ın hakikatini anlamakta güçlük çekenlerin bir gün o hakikatin savunucuları arasında yer almasını temenni ediyorum. Zor da olsa…

Vesselâm..!