Soylu’nun kiraladığı SBK Holding’in uçağını, şirketine fatura etmesiyle ilgili tezler neler? Soylu’nun sigorta şirketi tezlere ne diyor?

Fundanur Öztürk-Berza Şimşek

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun 2017’de yürüttüğü seçim faaliyetleri sırasında SBK Holding İdare Heyeti Lideri Sezgin Baran Korkmaz’ın uçağını kullanması kamuoyunda tartışmalara yol açtı. İçişleri Bakanlığı’nın uçak kiralama fiyatının Soylu’nun şirketi tarafından karşılandığını açıklaması sonrası Bakan Soylu, şirketi üzerinden ‘vergi kaçırmakla’ suçlandı. BBC Türkçe’ye açıklama yapan şirket ise uçağın masrafının şirket masrafı olarak gösterilmediğini belirtti.

İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya nazaran, Bakan Süleyman Soylu 2017 yılındaki seçim faaliyetleri sırasında Sezgin Baran Korkmaz’a ilişkin uçakla toplam 12,5 saatlik yurt içi uçuş gerçekleştirdi; bu uçuşun yaklaşık 166 bin TL fiyatındaki kiralama bedeli ise Soylu’ya ilişkin Engin Sigorta şirketi tarafından karşılandı.

Fakat Soylu’nun siyasi faaliyetleri için kullandığı uçağı sahibi olduğu sigorta şirketi üzerinden kiralaması, bu süreç sırasında vergi kaçırmış olabileceği savlarına neden oldu.

Kanuna nazaran bir şirketin masrafını vergiden düşebilmesi için bu masrafın, şirketin faaliyet gösterdiği alanla ilgili olması gerekiyor.

Şayet bir şirket faaliyet gösterdiği alanla ilgili olmayan bir bahisteki masrafı gider olarak gösterirse hem Kurumlar Vergisinde hem de Katma Kıymet Vergisinde (KDV) ödeyeceği verginin bedelini yöntemsiz olarak indirmiş oluyor.

BBC Türkçe Bakan Soylu’nun şirketine, bu ödemenin şirket sarfiyatı olarak gösterilip gösterilmediğini ve bu ödemeden ötürü KDV indirimi talep edilip edilmediğini sordu.

Engin Sigorta ise BBC Türkçe’ye yaptığı açıklamasında, uçak kiralama masrafının şirket masrafı olarak değil, ‘kanunen kabul edilmeyen gider’ olarak kayıt altına alındığını söyleyerek, ‘vergi ziyanına sebebiyet verecek bir durumun’ kelam konusu olmadığını belirtti:

“Söğüt Havacılık A.Ş.’ne ilişkin 31.10.2017 tarihli fatura şirket kayıtlarımızda mevcut olup, şirketimizin iştigal konusu olan bir harcama olmaması nedeniyle kanunen kabul edilmeyen sarfiyat olarak kayıt altına alınmış ve kurum karının tespitinde sarfiyat olarak değerlendirilmemiştir.”

BBC

Soylu’nun şirketi ayrıyeten, uçak kiralama sürecinde KDV açısından da bir usulsüzlük olmadığını savundu:

“3065 Sayılı Katma Paha Vergisi Kanununun 17. Hususuna nazaran; banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren süreçler, sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ait süreçler katma bedel vergisinden istisna tutulmuştur.”

“Bu bağlamda, firmamızın Katma Paha Vergisi muafiyeti kelam konusu olduğundan ilgili faturaya ilişkin Katma Bedel Vergisi, indirim konusu da yapılmamıştır. Kurumlar Vergisi ve Katma Kıymet Vergisi istikametinden vergi ziyanına sebebiyet verecek bir durum kelam konusu değildir.”

Kanunen kabul edilmeyen masraflar nedir?

Kurumlar Vergisi Kanunu’na nazaran bu sarfiyatlar, kurumun çıkarının tespiti sırasında öbür masraflardan farklı olarak indirimi kabul edilmeyen masrafları tanım ediyor.

Kiralama yoluyla edinilen uçak vb. taşıtlar için işletmenin faaliyet alanı dışındaki ödemeler, kanunen kabul edilmeyen masraflar ortasında sayılıyor.

Kanunen kabul edilmeyen masraflar ve bunların KDV’leri, şirketin çıkarının tespiti noktasında indirim konusu olamıyor.

‘Beyanların gerçekliği fakat mali kontrolle anlaşılabilir’

BBC Türkçe’ye konuşan maliye ve vergi uzmanlarına nazaran Engin Sigorta’nın bu açıklaması ilgili mevzuatlara uygunluk içermekle birlikte, bahisle ilgili tüm soru işaretlerinin ortadan kalkabilmesi lakin ilgili şirketlere yapılacak mali kontrolle mümkün olabilir.

Haberde isminin yer almasını istemeyen bir mülkiye müfettişine nazaran, Söğüt Havacılık A.Ş ve Engin Sigorta ortasında yapılan süreçlerin hukuka uygunluğunun tespiti için maliye kontrolü gerekiyor:

“Şirket konusu dışındaki faaliyet masraflarının ‘kanunen kabul edilmeyen giderler’ olarak kaydedilmesi mümkündür. Şirket kaynaklarının, sarfiyat olarak gösterilmemesi kaydıyla, özel işlerde kullanılması işletmenin iç sıkıntısıdır. Fakat, şirketin bu beyanının gerçek olup olmadığı hususu daha kıymetli.”

“Bu faturanın sahiden 31 Ekim 2017 tarihinde mi yoksa sonradan mı düzenlendiğini anlamak için; faturanın seri numarasına bakarak, bir evvelki ve bir sonraki faturaların hangi tarihlerde düzenlendiğinin tespiti gerekiyor. Yani, faturanın taban koçanlarına bakılması gerekiyor. Bu da lakin resmî bir kontrolle mümkün olabilir.”

Müfettişe nazaran bu bilgilerin yanı sıra; fatura fiyatının ne surette ödendiği, ödeme/tahsilat meblağlarının mühleti içinde vergi dairesine bildirilip bildirilmediği ve Söğüt Havacılık A.Ş tarafından tahsil edilmiş KDV’nin ilgili hesaplarda gösterilip gösterilmediği de ayrıyeten kıymet arz ediyor.

Ne olmuştu?

Cumhuriyet gazetesi, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun “yedi yıldızlı otel konforundaki” uçağı “özellikle seçim devrinde neredeyse özel taksisi üzere kullandığı” argümanını haberleştirdi.

Daha evvel Sözcü muharriri Aytunç Erkin de Sezgin Baran Korkmaz ile ilgili kaleme aldığı yazısında, “Hangi siyasetçi, SBK’nın uçağına 7 sefer bindi?” diye sormuştu.

Bunun üzerine Cuma günü yazılı açıklama yapan İçişleri Bakanlığı, Bakan Soylu’nun Sezgin Barak Korkmaz’ın uçağını bir kiralama şirketi aracılığıyla kullandığını doğruladı, fiyatını Bakan Soylu’nun sahibi olduğu şirketin ödediğini kaydetti.

İçişleri Bakanlığı’na ilişkin uçak ve helikopterlerin, 16 Nisan 2017 Anayasa referandumu sırasında son bir haftada etik nedenlerle kullanılmadığı ve bu nedenle “en uygun fiyatı veren” Söğüt Havacılık A.Ş. isimli ticari işletmeden uçak kiralandığı belirtildi.

Açıklama şöyle devam etti:

“Uçak yahut araç kiralama şirketlerinin o an müsait uçağı olmaması durumunda, diğer bir şirketten ikincil kiralama yaparak müşterilerinin talebini karşıladığı, sivil havacılıkta sıklıkla rastlanılan ve bilinen bir durumdur. Anlaşıldığı kadarıyla Söğüt Havacılık firması, o an müsait uçağı olmadığı için, Borajet isimli firmadan da uçak temin ederek müşteri talebini karşılama yoluna gitmiştir.

“Toplam 12,5 saatlik yurt içi uçuş gerçekleşmiştir. Seçim çalışmaları tamamlandıktan sonra, Söğüt Havacılık A.Ş. tarafından kelam konusu hizmete ilişkin fatura düzenlenmiş, Sayın Süleyman Soylu’nun sahibi bulunduğu işyeri ismine kesilen faturanın bedeli, tekrar kendi firmasından ödenerek, süreç tamamlanmıştır.”

Sezgin Baran Korkmaz Avusturya’da tutuklu

Borajet’in sahibi, SBK Holding İdare Şurası Lideri Sezgin Baran Korkmaz, ABD’de devam eden bir dava nedeniyle Avusturya’da tutuklu bulunuyor.

Davanın iddianamesinde Borajet, Korkmaz ve işbirlikçilerinin, “yolsuzluk yoluyla elde edilen gelirlerle aklanan paralarla” aldıkları mal varlıklarından biri olarak geçiyor.

İçişleri Bakanlığı’nın paylaştığı, 31 Ekim 2017 tarihine ilişkin faturada, Engin Sigorta şirketinden Söğüt Havacılık’a yaklaşık 166 bin TL ödeme yapıldığı görülüyor.

CHP’li Bakan: ‘Soylu, uçak kiralama fiyatını neden şahsına fatura ettirmedi?’

Bakanlığının açıklamasının üzerine CHP Milletvekili Murat Bakan, “Süleyman Soylu siyasi çalışmaları için kiraladığı uçağın maliyetini şirketine ödeterek vergi kaçırmıştır” savında bulundu.

Buradaki en önemli nokta konunun “bir iddia” olmamasıdır. Süleyman Soylu’nun kendi beyanı ile usulsüzlük ifşa edilmiştir. Süleyman Soylu siyasi çalışmaları için kiraladığı uçağın maliyetini şirketine ödeterek vergi kaçırmıştır.

— Murat BAKAN (@CHPMuratBakan) June 25, 2021

CHP’li Bakan ayrıyeten bugün yaptığı Twitter paylaşımında, “Vergi matrahı istikametinden sarfiyat kaydına mevzu etmeyecekse neden şirketine fatura ettiriyor? Siyasi çalışması için kiralamış uçağı. Şahsına fatura ettirmesi gerekmez mi?” diye sordu.

Öte yandan CHP Küme Başkanvekili Özgür Özel, Bakan Soylu’nun sigorta şirketinin “devlete bağlı kamu kurum ve kuruluşları ile iş yaptığını” ve şirketin kârının 2009’dan 2016’ya kadar “53 kat arttığını” öne sürmüştü.

Kaynak: T24