Ticaret Bakanlığı verilerine göre, Türkiye’nin sınır komşularına gerçekleştirdiği ihracat 2024 yılının ocak-eylül döneminde yıllık bazda yüzde 3,2 artarak 20,9 milyar dolar seviyesine ulaştı.
Türkiye’nin dış ticaret stratejisinde önemli bir yer tutan sınır komşuları ile olan ticari ilişkiler, 2024 yılının ilk dokuz ayında istikrarlı bir büyüme performansı sergiledi. Ticaret Bakanlığı tarafından derlenen verilere göre, Türkiye’nin Azerbaycan, Bulgaristan, Gürcistan, Irak, İran, Suriye ve Yunanistan’dan oluşan komşu ülkelere yönelik ihracatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3,2 oranında artış gösterdi. Bu artışla birlikte söz konusu ülkelere yapılan toplam ihracat tutarı 20 milyar 931 milyon 878 bin dolara yükseldi.
Bu dönemde Türkiye’nin genel ihracat performansı da olumlu bir seyir izledi. Türkiye’nin toplam ihracatı, ocak-eylül döneminde yıllık bazda yüzde 5,2 artış kaydederek 210 milyar 973 milyon dolar seviyesine ulaştı. Komşu ülkelere yapılan ihracatın toplam dış satım içerisindeki payı, bölgesel ticaretin Türkiye ekonomisi için taşıdığı stratejik önemi bir kez daha gözler önüne serdi. Hesaplamalarda, resmi veri bulunmaması nedeniyle Nahçıvan bölgesi ile kara yoluyla doğrudan resmi ticaretin bulunmadığı Ermenistan verileri kapsam dışında tutuldu.
### Irak İhracatta Liderliğini Korurken Gürcistan Artışta Öne Çıktı
Komşu ülkelere yapılan ihracatın ülke bazlı dağılımı incelendiğinde, Irak yaklaşık 6,7 milyar dolarlık hacimle Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı komşu ülke konumunu korudu. Irak’ı 3,9 milyar dolarla Bulgaristan, 2,6 milyar dolarla Yunanistan ve 2,2 milyar dolarla Gürcistan takip etti. İhracat artış oranları açısından bakıldığında ise Gürcistan yüzde 19,6’lık yükselişle ilk sırada yer alırken, onu yüzde 19 ile Suriye ve yüzde 16 ile Bulgaristan izledi.
Sektörel bazda yapılan analizler, kimyevi maddelerin komşu ülkelere yönelik ticarette başı çektiğini ortaya koydu. Bu sektörden 7 komşu ülkeye toplam 3 milyar 890 milyon 577 bin dolarlık ürün gönderildi. Kimyevi maddeleri, 2 milyar 152 milyon 861 bin dolarla hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri ile 1 milyar 631 milyon 681 bin dolarla mobilya, kağıt ve orman ürünleri sektörleri takip etti. İhracat hacminin en düşük olduğu sektör ise 23 milyon 97 bin dolarla süs bitkileri ve mamulleri olarak kaydedildi.
### Bölgesel Ticaretin Ekonomik Etkisi
Türkiye’nin komşu ülkelerle olan ticari hacmindeki bu artış, lojistik avantajların ve sınır ötesi iş birliği imkanlarının etkin kullanıldığını gösteriyor. Özellikle kimyevi maddeler ve gıda ürünleri gibi temel sektörlerdeki güçlü talep, bölgesel ticaretin sürekliliğini destekleyen ana unsurlar arasında yer alıyor. İhracatın çeşitlendirilmesi ve katma değerli ürünlerin payının artırılması, Türkiye’nin komşu pazarlardaki rekabet gücünü pekiştiren temel stratejiler olarak öne çıkıyor.
Sonuç olarak, 2024 yılının ilk dokuz ayında elde edilen bu veriler, Türkiye’nin dış ticaret hedefleri doğrultusunda komşu pazarlardaki varlığını güçlendirdiğini kanıtlıyor. Küresel ekonomik dalgalanmalara rağmen, sınır komşuları ile kurulan ticari köprülerin sağladığı esneklik, Türkiye’nin toplam ihracat hedeflerine ulaşma sürecinde kritik bir rol oynamaya devam ediyor. Ticaret Bakanlığı’nın verileri, bölgesel ticaretin önümüzdeki dönemlerde de Türkiye’nin dış ticaret dengesi üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini işaret ediyor.