Her 10 hamileden 1’inde gebelik depresyonu görülüyor

Hamilelik periyodu, bilhassa ruhsal bozuklukların gelişimi için riskli kabul ediliyor. Uzmanlara nazaran bu devirdeki bayanların yüzde 70-85’inde çeşitli ruhsal belirti ve bozukluklar ortaya çıkabiliyor. 

Anne adaylarının gebelik ve doğum sonrası depresyon riskini artıran etkenler ve ruhsal, fizyolojik, toplumsal değişimler hakkında bilgilendirilmesinin değerli bir süreç olduğunu vurgulayan Medical Park Karadeniz Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Sevilay Kantekin, ihtarlarda bulundu.

Doğum sonrasındaki birinci 1 yıl kritik

Literatürde birçok çalışmada doğum sonrasındaki 6-12 aylık mühletin ‘doğum sonrası dönem’ olarak kabul edildiğini lisana getiren Psikiyatri Uzmanı Dr. Sevilay Kantekin, “Doğum sonrası depresyon, doğumdan sonraki 2’nci yahut 3’üncü haftadan sonra yavaş yavaş yahut ani olarak başlayabilir ve doğumdan sonraki bir hatta 2 yıla kadar uzayabilir ayrıyeten bayanlarda, doğumu izleyen birinci 2 yıl içinde psikiyatrik nedenlerle hastane müracaatlarında besbelli bir artış olması dikkat çekmektedir” diye konuştu.

Gebelikte depresyon varsa dikkat!

Son devirde yapılan birçok çalışmada hamile bayanların yaklaşık yüzde 10’nunda gebelik devri depresyonu görüldüğünü gösterildiğine dikkat çeken Uzm. Dr. Sevilay Kantekin, “Gebelik devrinde depresyon geçirmeyen bayanlara nazaran gebelik periyodu depresyonu geçiren bayanlarda, doğum sonrası depresyon riski ortalama 6,5 kat daha fazladır. Ülkemizde yapılan çalışmalarda ise doğum sonrası depresyon görülme sıklığı yüzde 14- 40,4 ortasında bildirilmektedir” sözlerini kullandı. 

Uzm. Dr. Sevilay Kantekin, doğumdan sonra ortaya çıkan psikiyatrik bozuklukların genelde doğum sonrası hüzün (blues), doğum sonrası depresyon (PPD) ve doğum sonrası psikoz (PPP) olmak üzere 3 kısımda incelendiğini belirtti. 

Doğum sonrası hüzün belirtileri 2 hafta sürebilir

Doğumdan sonra ortaya çıkan psikiyatrik bozukluklar içinde en sık yüzde 15-84 ortasında değişen oranda doğum sonrası hüznün görüldüğünü belirten Uzm. Dr. Sevilay Kantekin, şu bilgileri paylaştı; “Doğum sonrası hüzün ekseriyetle doğumdan sonraki 3 yahut 4’üncü günde başlar, belirtiler süreksiz olup 1-2 günden 1-2 haftaya kadar sürebilir. Birçok bayanda doğumdan sonra anksiyete, hafif şiddette depresyon, yorgunluk, tenkide çok hassaslık, ağlama, huzursuzluk, duygulanımda oynaklık, konsantrasyon sorunları, yakın bellekte zayıflama, uyku bozuklukları, iştahsızlık, cinsel ilgi kaybı, doğum ve bebekle ilgili genel bunalmışlık duygusu üzere belirtiler görülebilir. Bu belirtiler hafif şiddetli ve süreksiz olup zaten düzelir; bayanların fonksiyonelliğini ve bebeklerine bakımını etkilemez” dedi.

Ne vakit psikoterapi alınmalı? 

Yapılan çalışmalarda doğum sonrası hüzün tablosunun premenstrual disfori, gebelikteki disforik duygudurum, özgeçmişte ve ailede depresyon hikayesi ile bağlantılı olduğunun saptandığını vurgulayan Uzm. Dr. Sevilay Kantekin, “Doğum sonrası hüzün olgularının yüzde 20’sinde doğum sonrası 1’inci yılda majör depresyon gelişebileceği ileri sürülmektedir. Doğum sonrası hüzün yaşayanların belirtilerinin beklenen müddette geçmediği ve belirtilerin şiddetinin giderek arttığı durumlarda tablonun depresyona dönüşme riski açısından dikkatli olunmalıdır. Doğum öncesi periyotta hamilelere ve ailesine görülebilecek doğum sonrası hüzün belirtileri ve bu belirtilerin 2 hafta içinde özel bir tedaviye gerek kalmadan düzelebileceği konusunda bilgi veren destekleyici psikoterapi yaklaşımları faydalı olabilir” dedi. 

Vaktinde teşhis ve tedavi olmazsa

Doğum sonrası depresyonun en kısa müddette saptanmasının ve tedaviye başlanmasının kıymetli olduğunun altını çizen Uzm. Dr. Sevilay Kantekin, erken tedavinin gayelerini ise şöyle açıkladı; “Erken teşhis ve tedavi sayesinde depresif belirtileri olan annelerin kendisini bu olumsuz sürecin sonuçlarından kurtarmak, çocuğun gelişimini olumsuz tarafta etkilemesini ve tedavi edilmediğinde nadiren de olsa intihara, çocuğun kaza sonucu yaralanmasına hatta çocuğunu öldürmeye kadar gidebilen sonuçlarını da önlemektir. Doğum sonrası depresyon ile birlikte görülen psikiyatrik hastalıkların değerlendirilmesindeki eksiklikler tedavi sürecini geciktirebilen etkenlerden biridir. Gebelik ve doğum sonrası depresyonun etiyolojisinde değerli olan ve devam ettiren etkenlerin belirlenmesi, gerçek teşhis koymayı ve tedavi aktifliğini artırmayı sağlayabilir” dedi.

Eş ve aile takviyesi çok kıymetli

Doğum sonrası depresyonun tedavisinde eş ve aile dayanağının kıymetli olduğuna dikkat çeken Uzm. Dr. Sevilay Kantekin, şu bilgileri paylaştı; “Birlikte kâfi vakit geçirebilen, sevgisini sözcüklerle ya da davranışları ile gösteren, hislerini paylaşan, değişen vücudu ile eşini seven, yorgunluğunu anlayabilen, konutta sorumluluk paylaşabilen bir eş, anne adayını ruhsal olarak olumlu etkileyecektir. Sevildiğini ve beğenildiğini hisseden bir bayan, duygusal olarak hamilelik psikolojisinden daha kolay çıkar böylelikle bebeğin dünyaya gelişiyle birlikte birçok çiftin içine düştüğü olumsuz kısır döngüden münasebet korunmuş olacaktır. Annenin yetersizlik hissini artıran eleştirel geri bildirimlerden uzak durulmaması, kendini sorgulayan ve bedelsiz hisseden annenin ruh halini olumsuz etkileyecektir. Yeni anne olan bayanın ruhsal durumu hakkında hakikat ve kâfi bilgiye sahip olan bir erkek, eşine gereken dayanağı verebilirse, bağlantıyı bu periyoda ilişkin birçok tehlikeden koruyabilir. Gün içerisinde daha sık telefonla aranarak nasıl olduğu, kendisini nasıl hissettiğiyle ilgili konuşmalar yapmak, cinsel hayatları hakkında hislerini paylaşmak, anne-baba olmak kadar tıpkı vakitte karı-koca olduklarını da unutmamak ilgiyi olumlu tarafta etkileyecektir” dedi.

Annenin günlük rutininde değişiklikler yapılabilir

Annenin günlük hayatındaki yapacağı değişikliklerin de ruh halinin düzelmesine ve tedaviye katkı sağlayabileceğine değinen Uzm. Dr. Sevilay Kantekin, gebelik sonrası depresyonun önlenmesi için dikkat edilmesi gerekenleri şöyle sıraladı; 

Gün içinde sistemli idman yapmak, sağlıklı ve istikrarlı besinler tüketmeye çalışmak sizi daha dinç hissettirecektir. 

Gerçekçi beklentiler oluşturun. ‘Mükemmel annelik’ diye bir gerçek yoktur. Her şeyi kusursuz yapmaya çalışmak, istenmeyen sonuçlara neden olabilir. Yapabileceğiniz kadar iş yapın ve dinlenin. Her işi kendi başınıza yapmaya çalışmadan etrafınızdakilerden yardım alın ve tüm sorumluluğu üstlenmeyin. İşlerin elinizden geldiği kadarını yapmaya çalışın. İnançlı bağlanma alanını sevgi ve şefkatiyle güçlendiren anne, bebeğin en kıymetli muhtaçlığını karşılar.

Kendinize özel alan yaratın. Ferdî gereksinimlere ehemmiyet verin, ferdî bakıma vakit ayırın, eşinizle birlikte plan yapın, uzaktan da olsa arkadaşlarınızla görüşün. Kendinize vakit ayırmak için yakınlarınızdan yardım istemekten çekinmeyin.  

Hislerinizin paylaşımı ve toplumsal hayattan izole olmamak, yalnız hissetmemenizi sağlar.

Birtakım günlerin uygun, birtakım günlerin yorgun geçeceğinin farkında olun ve hislerinizi kabullenin. 

Banyo yaparak gevşeyin. Kendinize ayıracağınız 15 dakikalık banyo sürecinde tüm kaslarınız rahatlar ve yenilenirsiniz. Güne duş alarak başlayın. 

Hibya Haber Ajansı

Kaynak: Hibya Haber Ajansı