BM’nin en üst seviye insani yardım yetkilisi Etiyopya’da kıtlık yaşandığını açıkladı

Birleşmiş Milletler’in (BM) Etiyopya’da gelecek aylarda kıtlık yaşanabileceğini ortaya koyan bir raporunun akabinde BM İnsani Yardımdan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Mark Lowcock, kıtlığın halihazırda yaşanmakta olduğunu açıkladı.

Lowcock, “Etiyopya’da artık kıtlık var. Durum daha da kötüleşecek” dedi.

Rapor, Etiyopya’da çatışmaların yaşandığı Tigray bölgesinin yanı sıra komşu Amhara ve Afar’da 350 bin kişinin “ciddi kriz” içinde yaşadığını ortaya koydu.

Tigray bölgesi, hükümet güçleri ve isyancılar ortasındaki çatışmalar nedeniyle harap bir halde, 1,7 milyon kişi de yerlerinden oldu.

Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırılması (IPC) olarak bilinen çalışmaya nazaran, bölgedeki besin durumu, geniş alanlara yayılmış küçük insan kümelerini etkileyen açlık ve mevt olarak tanımlanan “felaket” düzeyine ulaştı.

BM’nin Dünya Besin Programı (WFP), Besin ve Tarım Örgütü ve çocuk ajansı UNICEF, krizi ele almak için acil hareket davetinde bulundu.

Etiyopya hükümeti bu tahlili kabul etmiyor ve bölgede nizamı tekrar sağlarken insani yardımın da genişletildiğinde ısrar ediyor.

‘Ölüm kapımızı çalıyor’

Tigray’ın batısında izole bir bölge olan Qafta Humera’da yaşayanlar bu hafta BBC’ye açlığın eşiğinde olduklarını söylemişti.

Telefonla açıklama yapan bir kişi, yedi ay süren savaş sırasında ekinlerinin ve hayvanlarının yağmalandığını açıklayarak, “Yiyecek hiçbir şeyimiz yok” demişti.

Hükümet güçleriyle savaşan isyancılar tarafından yardım aramalarının engellendiğini de kelamlarına ekledi.

Getty Images ABD Memleketler arası Kalkınma Ajansı Mart ayında Tigray’a yardım gönderdi

40’lı yaşlarda bir çiftçi, “Gizlemeyi başardığımız küçük mahsul kalıntılarını yiyorduk, lakin artık hiçbir şeyimiz kalmadı” dedi.

“Bize kimse yardım etmedi. Çabucak çabucak herkes mevtin eşiğinde – açlıktan gözlerimiz etkileniyor, durum vahim. Mevt kapımızı çalıyor. Her birimizin yüzünde açlığı görebilirsiniz.”

Bölgede yaşayanlar, yardım taşıyan araçların geçtiğini gördüklerini, lakin hiç kimsenin durup içinde bulundukları şartları sormadığını söyledi.

1984 yılında, Tigray ve komşu Wollo eyaletinde, 600.000 ila bir milyon mevte yol açan kuraklık ve savaşın neden olduğu bir kıtlık yaşanmıştı.

‘Çatışmanın kademeli sonuçları’

Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırılması, BM ajansları ve sivil toplum kuruluşlarını içeren çok sayıda kurum tarafından hazırlanıyor ve besin kıtlığının bir ölçüsü olarak kabul ediliyor.

Raporda, “Tigray ile komşu Amhara ve Afar bölgelerine dair yapılan IPC tahlilinin güncellenmiş hali, Mayıs ve Haziran 2021 ortasında 350.000’den fazla insanın Felaket kategorisinde (IPC Kademe 5) olduğu sonucuna varıyor” deniliyor.

Tahlil, “Bu şiddetli kriz, yerlerinden edilme, göç kısıtlamaları, sonlu insani yardım erişimi, hasat ve geçim kaynaklarının kaybı ve fonksiyonsuz yahut var olmayan pazarlar dahil olmak üzere çatışmanın kademeli tesirlerinden kaynaklanıyor” diye ekliyor.

Getty Images

Raporda, Mayıs ayı prestijiyle bölgede 5,5 milyon insanın yüksek seviyede akut besin güvensizliği ile karşı karşıya olduğu ve durumun Eylül ayına kadar muhtemelen daha da kötüleşeceği belirtiliyor.

Lakin rapor, çok özel bir tarifi olan kıtlığı resmen ilan etmiyor.

Tahlil: Andrew Harding, Afrika muhabiri

Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırılması (IPC), Tigray’da kıtlık ilan etmekten kaçınıyor. Bunun nedeni, “kıtlık” sözünün çok güçlü olması. O denli ki hükümetler ve milletlerarası kuruluşlar, sadece makul katı kriterler karşılandığında kullanılması gerektiği konusunda hemfikir.

Şimdilik, IPC bunun yerine “felaket” sözünün kullanılmasına karar verdi – Tigray’ın büyük kısımlarının önümüzdeki aylarda kıtlık riski altında olduğuna dair bir ihtar ile birlikte.

Basitçe söz etmek gerekirse, “Aşama 5 felaketi” geniş alanlara yayılmış küçük insan kümelerine atıfta bulunuyorken, “kıtlık” sözü sadece büyük ve muhakkak bir nüfus kümesi açlık ve vefat şartları yaşadığında kullanılıyor.

Ve şu anda, Tigray’da – kısmen güvenliğin olmaması ve bu nedenle gereksinim sahiplerine erişilememesi nedeniyle – şimdi kıtlık ilan etmeyi destekleyecek datalar yok.

Lakin pek çok uzman, tanımlar üzerine yapılan bu tartışmayı – çoklukla hayli politize olmuş- hem kıymetsiz hem de verimsiz buluyor ve BM İnsani Yardımdan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Mark Lowcock kuralları görmezden gelmeyi ve “Artık Tigray’da kıtlık var” demeyi seçti.

BM’ye nazaran kıtlık şu şartlarda ilan ediliyor:

• Bir bölgedeki hanelerin en az % 20’si çok besin kıtlığı ile karşı karşıyaysa ve bununla sonlu bir biçimde başa çıkabiliyorsa

• Akut yetersiz beslenme oranları % 30’u aşıyorsa

• Mevt oranı 10.000 kişi başına günde iki kişiyi aşıyorsa

Tigray’da neden savaş var?

Geçen Kasım ayında Etiyopya hükümeti bölgenin o zamanki iktidar partisi Tigray Halk Kurtuluş Cephesi’ni (TPLF) devirmek için bir taarruz başlattı.

TPLF’nin Tigray’daki federal askeri üsleri ele geçirmesi işgalin katalizörü olsa da, parti, ülkenin etnik temelli federal sisteminde yapılan siyasi değişiklikler konusunda Başbakan Abiy Ahmed ile uyuşmazlık yaşadı.

Nobel Barış Mükafatı sahibi Abiy, savaşın Kasım ayı sonunda sona erdiğini açıkladı, lakin çatışmalar devam etti.

Binlerce insan öldürüldü. On binlerce kişi komşu Sudan’a sığındı.

Her iki taraf da çok sayıda insan hakları ihlaliyle suçlandı.

Kaynak: T24