AYM’den kritik KHK kararı: Üyeliğe MGK karar veremez

KHK ile vazifeden alınanların katıldığı bir aktiflik (Arşiv)

AYM: Üyeliği MGK değil yargı belirler

Karar, münasebeti yazıldıktan sonra önümüzdeki aylarda Resmi Gazete üzerinden duyurulacak. Lakin DW Türkçe’nin edindiği bilgilere nazaran, toplantıda AYM üyeleri tarafından, “olağan dönemde” devletin ulusal güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum yahut kümelere “üyeliği” ve “mensubiyeti” bulunanları Ulusal Güvenlik Kurulu’nun belirleyemeyeceği, bunun yargının yetkisine girdiği tabir edildi.

Üyeler, mevcut düzenlemenin anayasada teminat altına alınan masumiyet karinesine alışılmamış olduğunu, kimsenin suçsuzluğu mahkeme kararı olmaksızın hatalı ilan edilemeyeceğini savundu. Toplantıda, bir kişinin ulusal güvenliğe karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum yahut kümelere “üye” yahut “mensup” olup olmadığına fakat mahkemelerin karar vereceği görüşü öne çıktı.

Kararın münasebetine, bu görüşlerin de yazılacağı öğrenildi.

Öbür yandan yasa hususundaki “iltisak” kavramı ise iptal edilmedi. “Üyelik ve mensubiyet”in ceza hukuku alanını ilgilendirdiği, “iltisak” kavramının ise “idare hukukun” alanına girdiği, bu nedenle ihraçların bu kapsamda yapılmasında sorun olmadığı AYM tarafından savunuldu.

İhraçlar geri dönecek mi?

Pekala, bugüne kadar bu münasebet ile kamu vazifesinden çıkarılan şahıslar mesleğe geri dönebilecek mi? AYM kaynakları, kararın geriye yürümeyeceğini, mevcut ihraçların geçerliliğini koruduğunu tabir etti. Kaynaklar, kararın OHAL periyodunu değil, olağan periyodu kapsadığını da belirtti.   

Erdoğan başkanlığında bir MGK toplantısı (Arşiv)

Anayasa Profesörü Boyunsuz: Devam eden davaları tesirler

Lakin Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde Anayasa Hukuku Profesörü olarak vazife yapan Şule Özsoy Boyunsuz, AYM’den farklı düşünüyor. AYM’nin “kararların geriye tesir etmeyeceği” görüşünün mutlak olmadığını belirten Boyunsuz, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bu halde anlaşıldığı takdirde hukukun diğer temel prensiplerinin ve hakların ihlali durumu ortaya çıkabilir. Kesin karar halini almış yargı ve idari kararların prensip olarak bu türlü bir iptal kararından etkilenmeyeceği kabul edilmekle birlikte, bilhassa cürümde ve cezada yasallık, masumiyet karinesi üzere çok temel bir grup mutlak hak alanlarının ihlaline yol açan yasal düzenlemelerde kişi lehine hallerde geriye yürüme olacağını kabul etmek gereklidir.”

Bu kararın elbette katılaşmamış, devam eden uyuşmazlıklara da tesiri olacağını belirten Prof. Dr. Şule Boyunsuz, şunları kaydetti:

“Anayasa Mahkemesinin 7086 sayılı OHAL KHK’sinin kabul edilmesine dair kanun için vermiş olduğu iptal kararının münasebetini şimdi yayınlanmadığı için göremedim. Lakin bu karar “mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse hatalı sayılamaz” yani masumiyet karinesi gereği veriliyorsa, OHAL vakitlerinde dahi AY 15 gereği ihlal edilemeyecek mutlak bir haktan kelam ediliyor demektir. Bu husus gereği örgüt üyeliği yargı kararı olmadan yönetim tarafından tespit edilerek, kamudaki misyonuna son verilen bireylerden davası devam edenler, hakkında ceza davası açılmayanlar yahut açılıp da beraat edenler bakımından tesiri olacağı kanaatindeyim.”

125 bin kişi ihraç edildi

İnanılmaz Halin ilan edildiği 20 Temmuz 2016 tarihinden bu yana 30 adet Kanun Kararında Kararname yayımlandı. Bu KHK’lar, sonraki süreçte TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek maddeleşti. 17 Temmuz 2017’de sona eren OHAL kapsamında çıkarılan KHK’lar kapsamında 125 bin 678 kişi  kamu vazifesinden çıkarıldı. Cumhurbaşkanlığı OHAL İnceleme Komitesi, kendisine yapılan 101 bin 58 başvuruyu reddederken, 14 bin 72 başvuruyu ise kabul etti. 11 bin 544 müracaatın incelemesi ise sürüyor.

Alican Uludağ

© Deutsche Welle Türkçe