Güçlü global büyüme

*Yeşil ok olumluyu kırmızı ok olumsuzu göstermektedir.

Güçlü global büyüme, düşen ABD on yıllık tahvil faizi ve merkez bankalarının sıkılaştırma konusunda çabuk etmeyeceğine yönelik beklentilerle piyasalar optimist tarafta kalmaya devam ediyor. Geçen haftaki müspet imgenin akabinde global borsalar haftaya da artı bölgede başlıyor. Bu hafta öne çıkan Fed toplantısında da enflasyondaki yükselişin süreksiz olduğuna yönelik vurgunun sürmesi bekleniyor. Öbür yandan, tapering konusunun “konuşulması” toplantıda gündeme gelme ihtimali yüksek olsa da istihdam piyasasındaki imaj nedeniyle zamanlama konusunda net bir takvim verilmesi öngörülmüyor ki bu durum risk alma iştahının korunmasını sağlayabilir. Bu kapsamda, borsalardaki yükseliş isteği Fed toplantısı öncesinde de sürebilir. Yurtiçi tarafta ise bugünkü NATO tepesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Lideri Biden’ın görüşmesi yakından izlenecektir. Çoğunlukla üst seviye görüşmeler olumlu bir havada gerçekleştiği için piyasalar optimist tarafta kalıyor ki bu kıymetli görüşme öncesinde geçen hafta BIT100 endeksinde yaklaşık %2’lik yükseliş, TL’de (TL sepet bazında – 1 EUR 1 USD ortalaması – yaklaşık %3,5 oranında kıymet kazandı) müspet ayrışma gözlendi. Bu kapsamda, geçen haftaki fiyatlamalar nedeniyle görüşme sonrasında yapılacak açıklamalara kadar TL varlıklardaki optimistlik görece hudutlu kalabilir. Öte taraftan global risk iştahındaki manzara ve yurtiçinde aşılanmanın hızlanması destekleyici faktörler olarak öne çıkarken, BIST100 endeksi güne hafif alıcılı bir manzara ile başlayabilir ve gün içerisinde yakın doruğu olan 1.466 civarında hareket edebilir.
 

MAKROEKONOMİ

Yurt içinde cuma günü mayıs ayı sanayi üretimi ve haziran ayı Piyasa İştirakçileri Anketi (eski ismiyle TCMB Beklenti Anketi) açıklandı. 

Nisan ayında takvim tesirinden arındırılmış sanayi üretim endeksi, beklentilerin üzerinde yıllık %66 artarken (Foreks Anketi’nde beklenti %63,5), mevsim ve takvim tesirinden arındırılmış sanayi üretimi ise aylık %0,9 azaldı ve Mayıs 2020’den bu yana aylık artış eğilimi sonlanmış oldu, arındırılmamış sanayi üretim endeksi ise beklentilerin üzerinde yıllık %65,2 (Foreks Anketi’nde beklenti %64,5) arttı.

• Mayıs ayında imalat PMI, kısıtlamaların tesiriyle 49,3’e geriledi ve son 1 yılda birinci defa eşik kıymet olan 50 pahasının altına gerilemiş oldu, ihracat mayıs ayında aylık bazda kısmi yavaşlasa da olumlu seyrini sürdürdü. Mayıs ayında gerçek kesim inanç endeksi (RKGE) optimistlik eşik düzeyinin üzerinde kalmaya devam etti lakin kısmi gerileme görüldü. TCMB’nin de vurguladığı üzere finansal sıkılaşmanın tesirleri de görülmeye başlandı. Bu kapsamda sanayi üretiminde nisan ayında gördüğümüz momentum kaybının mayıs ayında da sürmesi mümkün.

Haziran ayı TCMB Piyasa İştirakçileri Anketi’nde iştirakçiler, enflasyon ve kur kestirimlerini üst çekmeyi sürdürürken, birinci çeyrek büyümesinin beklentilerden güçlü bir görünüme işaret etmesi ve aşılamaya dair olumlu süreçle bu yıla ilişkin büyüme iddialarında bariz güzelleştirmeyi tercih ettiler. Bu yılın yaratacağı baz tesirine karşın gelecek yıla ait büyüme beklentilerinde besbelli bir değişikliğe gitmemeleri de kayda bedel. Anket iştirakçilerinin haziran, temmuz ve ağustos ayına ait enflasyon beklentileri, enflasyonun en azından bu periyotta nisan ayındaki %17 düzeyinin altında kalacağına işaret ediyor. Yıl sonu kur beklentisi 8,95’e çekilmiş. Geçen seneyi 7,34 düzeyinden kapatmıştık. 

Siyasetlerinde değişiklik yapması beklenmeyen ABD ve Japonya merkez bankaları toplantısı, ABD ÜFE, sanayi üretimi ile perakende satışlar, Çin sanayi üretimi ve İngiltere perakende satışlar bu haftanın öne çıkan gelişmeleri.

ABD’de çarşamba günü Fed’in toplantısı bulunmakta. Toplantıda rastgele bir değişiklik beklenmemekte lakin Fed yetkililerinin faizlerin görünümüne dair beklentisini içeren noktasal grafiği (dot plot) güncellenecek. Bilhassa geçen hafta TÜFE’deki artışlar sonrası Fed üyelerinin enflasyonun süreksiz olduğuna dair niyetlerinde bir değişiklik olup olmadığı ve faiz artırım beklentisinin zamanlamasına dair ipucu aranacaktır. Ayrıyeten varlık alımlarının ne vakit azaltılacağına yönelik sinyaller de kıymetli olacaktır ancak bilhassa istihdam bilgilerindeki tatmin edici olmayan sonuçlar üyelerin bu mevzunun konuşulması için çok erken olacağına dair münasebet oluşturmakta. Piyasada ise genel olarak varlık alımlarına ait konuşmanın yaz ayları sonlarında olabileceği bedellendiriliyor. Data gündeminde ise yarın mayıs ayına ait sanayi üretimi, perakende satışlar ve kapasite kullanım oranı izlenecek. ABD’de sanayi üretimi nisan ayında aylık %0,5 artmış, kapasite kullanım oranı ise %74,6’ya yükselmişti. Nisan ayında tedarik zincirindeki problemlerin yansımasını datada görmüştük. Motor ve modülleri üretimi aylık %4,3 düşerek çip tedarik sıkıntılarının otomotiv kesimi üretimini etkilemeye devam ettiğini göstermekteydi. Mayıs ayında beklenti tedarik zincirindeki problemlerin devamına karşın olumlu gelen ISM ve PMI görünümüyle uyumlu olarak sanayi üretiminde aylık artışın devam etmesi tarafında. Perakende satışlar nisanda yatay seyretmişti. Bilhassa araba fiyatlarındaki artış ile satışlardaki düşüşün tesiriyle beklenti bilginin aylık %0,6 düşmesi istikametinde. Ayrıyeten beklentilerden yüksek gelen TÜFE verisi sonrası bu hafta mayıs ayına ait ÜFE verisi izlenecek. Ek olarak çeyrek sonundaki ekonomik duruma ait bölgesel Fed anketleri takip edilecek. Bu kapsamda salı günü haziran ayına ilişkin New York Fed imalat sanayi endeksi ve perşembe günü Philadelphia Fed iş dünyası endeksi izlenecek. Geçen ayki datalara nazaran her iki endeks gerileme kaydetse de genişlemeye işaret etmişti. Perşembe günü ise haftalık işsizlik maaşı müracaatları izlenecek. ABD’de 5 Haziran haftasına ait yeni işsizlik maaşı müracaatları, salgın sonrası en düşük düzey olan 376 bin şahsa gerilemişti.

Avrupa tarafında ise bugün nisan ayı sanayi üretimi verisi izlenecek. Bölgenin Almanya ve Fransa üzere başkan ekonomilerinin sanayi üretimleri, otomotiv bölümü üretimindeki sorunlarla nisan ayında daralmıştı lakin İtalya ve İspanya üzere başka ülkelerdeki güçlü artışla bölge genelinin sanayi üretiminin %0,4 artması beklenmekte. Perşembe günü Euro Bölgesi’nin mayıs ayı kesin TÜFE verisi ve haftanın son günü Almanya’nin mayıs ayı ÜFE verisi açıklanacak. Öncü bilgilere nazaran TÜFE, yükselen güç fiyatlarıyla  yıllık bazda %1,6’dan %2 düzeyine yükseldi ve böylelikle Ekim 2018’den bu yana en yüksek düzeye ulaştı, bu ortada son ECB toplantısında enflasyondaki yükselişlerin süreksiz faktörler nedeniyle arttığı yinelendi.  İngiltere’de ise çarşamba günü mayıs ayı TÜFE ve cuma günü perakende satışlar dataları izlenecek. TÜFE’nin yükselen güç fiyatlarının da tesiriyle mayıs ayında yıllık bazda %1,5’ten %1,8’e yükselmesi beklenmekte. BoE projeksiyonlarına nazaran enflasyonun 2021 yılı 4. çeyrekte %2,5 ile zirve noktasına ulaşılması beklenmekte. Enflasyonu üst çekecek temel ögeler olarak güç ve ham unsur fiyatları görülmekte. Enflasyonun orta vadede %2’ye dönmesi beklenmekte.  Cuma günü İngiltere’de mayıs ayında perakende satışlar verisi takip edilecek. Açılmanın da tesiriyle nisanda perakende satışlar aylık %9,2 artmıştı. Mayıs ayında da tüketici talebindeki güçlü görünümün devam etmesi beklenmekte. Ayrıyeten perşembe günü Norveç ve İsviçre Merkez Bankaları toplantıları izlenecek.

Asya tarafında ise odak noktasında cuma günkü BoJ toplantısı ve çarşamba günü Japonya’nın mayıs ayı dış ticaret dataları ile Çin’in mayıs ayı sanayi üretimi ve perakende satışlar bilgileri olacak. Japonya’nın mayıs ayında güçlü global talep ile ihracatının ve dış ticaret fazlasının artması beklenmekte. Nisan ayında Çin’de sanayi üretimi ve yatırımlardaki artışın beklentiye yakın olduğunu ve iç talepteki görünüme ışık tutan perakende satışlardaki artışın ise beklentilerin bariz altında kaldığını görmüştük. Nisan ayında sanayi üretimi yıllık %9,8, perakende satışlar %17,7 ve sabit sermaye yatırımları %19,9 artmıştı. Sanayi üretimindeki yıllık artışın, PMI datalarıyla uyumlu olarak mayıs ayında da %9’ların üzerinde olması yüksek mümkünlük dahilinde. Japonya’da düşük aşılama suratı ile kısıtlamalar ekonomiyi etkilemekte ve TÜFE de deflasyonist bölgede. Bu açıdan öbür gelişmiş ülkelerden ayrılmakta ve bu durum teşviklerin bir mühlet daha devamını gerekli kılmakta.

Yurt içinde bugün mayıs ayı konut satışları ve nisan ayı cari süreçler istikrarı, yarın mayıs ayı merkezi idare bütçe dataları, çarşamba nisan ayı konut fiyat endeksi, perşembe nisan ayı özel kesimin yurt dışından sağladığı kredi borcu ve haftanın son günü ise mayıs ayı TOBB açılan kapanan şirketler istatistikleri takip edilecek. Perşembe günü ise TCMB’nin PPK toplantısı bulunmakta.

Cari süreçler açığı mart ayında 3,3 milyar USD gerçekleşmiş, kümülatif olarak 38,3 milyar USD’den 36,2 milyar USD’ye gerilemişti. Geçen seneye nazaran ithalatın yüksek seyretmesine karşılık ihracatın, hizmetler ve ikincil gelir istikrarının daha uygun performans sergilemesiyle geçen yılın tıpkı ayına nazaran daha olumlu bir görünüm mevcuttu. Datada dikkat alımlı olarak yaklaşık bir yıl ortadan sonra turizm gelirlerinin, baz tesiriyle yıllık olarak artışa geçmesi olmuştu.

• Ticaret Bakanlığı’nın süreksiz datalarına nazaran dış ticaret açığının nisan ayında 3,1 milyar USD gerçekleştiğini görüyoruz. Net hizmet geliri tarafında çok fazla değişim olmadığını varsayarsak,  bu durum nisanda yaklaşık 2 milyar USD düzeylerinde bir cari açıkla karşılaşabileceğimizi işaret ediyor, salgının derin hissedildiği Nisan 2020’de 5,3 milyar USD ile yüksek bir cari açık görmüştük. Bu da 12 aylık kümülatif cari açıktaki gerilemenin süreceğini gösteriyor. Tedarik zincirindeki ıstıraplar risk faktörü olmayı sürdürse de güçlü global imalat bölümü ihracatı desteklemeyi sürdürüyor. Altın ithalatında gerileme sürerken, toplam ithalatın nisanda hudutlu sürat kestiğini görüyoruz. Emtia fiyatlarının seyri ise kıymetli bir faktör olmaya devam etmekte.
• Foreks Anketi’ne baktığımızda ise bu ay için cari açık medyan iddiası 2,26 milyar USD iken, ortalama beklenti 2,62 milyar USD. Medyan iddiaya nazaran yaptığımız hesaplamaya nazaran cari açıkta geçmişe dönük revizeler olmazsa 12 aylık kümülatif açık 36,2 milyar USD’den 28,6 milyar USD’ye bariz güzelleşerek cari açık/GSYH oranı %4’e yaklaşabilir.

Bu hafta Hazine kurumsal yatırımcılara yönelik olarak 18 Haziran 2021 valör tarihli altın tahvili ve altına dayalı kira sertifikası ihracı gerçekleştirecek. Ayrıyeten itfa takvimine bakıldığında 18 Haziran’da TRD180621T15 ISIN kodlu altına dayalı kira sertifikası bulunmakta. Hazine haziran-ağustos aylarına ait iç borçlanma stratejisinde 28 milyar TL iç borçlanma gerçekletireceğini belirtmişti. Hazine haziran ayında şu ana kadar olan ihraçlardan hesaplamalarımıza nazaran 12,8 milyar TL borçlandı.

Konut satışları nisan ayında geçen yılın birebir ayına nazaran %124,1 artarken, aylık %13,8 azalmıştı,  ipotekli konut satışları ise yıllık %2,5 artarken, aylık %19,7 azalmıştı. Geçtiğimiz sene nisan ve mayıs ayında salgının tesiriyle konut satışları keskin bir halde düşmüştü, bundan ötürü konut satışlarında baz tesiriyle mayısta da güçlü artışlar göreceğiz ancak finansal sıkılaşmanın tesirleriyle bilhassa ipotekli konut satışlarında aylık bazda hudutlu değişimler görmemiz mümkün.

Mart ayına ait konut fiyat endeksi aylık %2,4, yıllık bazda nominal ölçekte %32, reelde ise %13,6 artarak yükselişini sürdürmüştü.

Özel bölümün uzun vadeli kredi borcu martta aylık 3,2 milyar USD azalışla 161 milyar USD düzeyine ve kısa vadeli kredi borcu ise 0,8 milyar USD azalışla 9,1 milyar USD düzeyine gerilemişti.

Bütçe, nisan ayında 16,9 milyar TL açık verirken, faiz dışı istikrar ise 1,7 milyar TL fazla vermişti. Bütçe, gelirlerin masraflardan daha süratli artışını sürdürmesiyle ikinci çeyreğin başlangıcında geçen seneye nazaran olumlu bir resme işaret etti. Geçen sene pandemi nedeniyle artan harcamalar ve ötelenen vergi gelirleriyle bütçe istikrarı mart ve nisan ayında bariz açık vermişti. Yıllık kümülatif açık ise 120,4 milyar TL’den 94,1 milyar TL’ye güzelleşti.

• Bütçe verisi öncesi izlediğimiz Hazine nakit istikrarı ise mayısta 29 milyar TL açık verirken, yıllık kümülatif nakit açığı 111,3 milyar TL’den 130,4 milyar TL’ye geldi. Gelirler aylık %12,4 düşerken, masraflar ise %2,4 arttı. Mayıs ayında bütçe açısından bakıldığında bir evvelki aya nazaran tam kapanmanın da tesiriyle gelirlerde azalma, masraflarda kısmi artış olmasını ve kümülatif bütçe açığının sonlu artmasını beklemekteyiz. Yılın geri kalanında salgın önlemlerine bağlı olarak harcamaların seyri ve büyüme görünümü bütçe istikrarında belirleyici olacak. Aşılanmaya bağlı olarak olağanlaşma adımlarının hızlanmasının vergi gelirlerini desteklemesi, bununla birlikte para siyasetindeki mevcut duruşun iç talep üzerinde baskı oluşturarak vergi gelirlerinde aşağı istikametli riskleri canlı tutması muhtemel.

Perşembe günü ise TCMB’nin PPK toplantısı bulunmakta. Foreks Anketi’ne göre TCMB’nin bu toplantısında değişiklik yapması beklenmemekte. (22 ekonomist sabit, 2 ekonomist ise 100 baz puan indirim beklemekte.) (Piyasa iştirakçileri anketinde de bu toplantıda TCMB’den rastgele bir faiz değişikliği beklenmemekte, gelecek 3 ay içerisinde ortalama 65 baz puanlık indirim beklenmekte. Gelecek 6 ay içerisinde ise siyaset faizinin 247 baz puan indirimle %16,53’e gelebileceği değerlendirilmekte.)
 

ŞİRKET HABERLERİ 

Aksigorta (AKGRT, Pozitif): Şirket’in 2021 Mayıs ayındaki toplam prim üretimi bir evvelki yılın birebir ayına nazaran %37 oranında artarak 417,4mn TL’ye yükselmiştir. Kara araçları sorumluluk hariç toplam üretim ise birebir periyotlar prestijiyle %33 oranında artarak 283,2 mn TL olmuştur. Öteki yandan, mayıs ayı prim üretimi ile bir arada Şirket’in 2021 Ocak – Mayıs periyodu prim üretimi yıllık %30 oranında artarak 2.391mn TL’ye yükselmiştir. Kara araçları sorumluluk hariç toplam üretim ise yıllık olarak %27 oranında artmış ve 1.610mn TL olmuştur.

Bagfaş (BAGFS, Negatif): Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya nazaran, Bagfaş Bandırma Gübre Fabrikası’ndaki üretim, Marmara Denizi Hareket Planı kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle durduruldu. Bakanlık, fabrikanın tüm şartları yerine getirinceye kadar kapalı kalacağını bildirdi. Açıklamaya nazaran karar, fabrikanın atıklarını Marmara Denizi’ne denetimsiz bıraktığının tespit edilmesi sonrası alındı. Kaynak: Bloomberg

Koza Altın (KOZAL, Nötr): Koza Altın İşletmeleri tarafından Ağrı Mollakara’da piyasa kıymeti 1,2 milyar dolar olan 20 ton altın ve 2,8 milyon dolar olan 3,5 ton gümüş rezervi tespit edildiğini anımsatan Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) Lideri Muhiddin Gülal, gelecek yılın sonu prestijiyle altın dökümüne başlamayı öngördüklerini, 2023’ten itibaren de yıllık 3-3,5 ton ortası altın üretmeyi planladıklarını bildirdi. Kaynak: AA

30 Nisan 2021 Tarihli Koza Altın Raporumuz için tıklayınız…

Tav Havalimanları (TAVHL, Nötr): TAV Havalimanları İcra Konseyi Lideri Sani Şener, yatırım için yolcu büyümesinin olacağı yerlerle ilgilendiklerini belirterek, “Gelişmiş ülkelere değil, gelişmekte olan ülkelere bakıyoruz. Orta Asya ve Afrika’ya odaklanıyoruz.” dedi. Kaynak: AA

28 Nisan 2021 Tarihli Tav Havalimanları Raporumuz için tıklayınız…

Vakıfbank (VAKBN, Nötr): Banka, 119 gün vadeli 500mn TL nominal kıymetli finansman bonolarının ihraç ve halka arz edilmesi emeliyle Sermaye Piyasası Heyeti’ne müracaat yapıldığını duyurmuştur.

7 Mayıs 2021 Tarihli Vakıfbank Raporumuz için tıklayınız…

BÖLÜM HABERLERİ 

Otomotiv: Otomotiv Sanayii Derneği datalarına nazaran otomotiv dalı üretimi mayısta yıllık %31,2 artışla 82.860 adet olarak gerçekleşti. Otomotiv ihracatı adet bazında mayıs ayında %16,8 artışla 51.873 adet oldu. Yılın birinci beş ayında otomotiv üretimi yıllık %28,2 artış kaydederken ihracat adet bazında %18 arttı. Kaynak: Bloomberg

Vergi: İthalat Rejimi Kararında değişiklik yapılarak, 1512.11.91.00.00 GTİP’li Ayçiçeği tohumu yağında 30 Haziran’a kadar %0 olan gümrük vergisi oranı değiştirilmedi. Lakin bu tarihten sonra %36 olması gereken vergi oranı, yapılan değişiklikle %10’a indirildi. Öbür bir tabir ile 30 Haziran’a kadar tekrar değişiklik yapılmazsa bu eserin gümrük vergisi %36 yerine %10 olarak uygulanacak. Kaynak: Dünya Gazetesi

ÖTEKİ ŞİRKET HABERLERİ 

Akdeniz Yatırım Holding (AKYHO):Şirket İdare Konseyi’nin 21.05.2021 tarihinde yapmış olduğu toplantısı sonucunda, kimya ve yan sanayi bölümünde faaliyet göstermek üzere 23,1mn TL sermayeli NANO KİMYASAL ESERLER SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ unvanı ile yeni bir hukukî kişi kurulmasına, kurulacak şirketin süreçlerinin yürütülmesi için resmi makam ve mercilerden gerekli müsaadelerin alınmasına oybirliği ile karar verilen NANO KİMYASAL ESERLER SANAYİ VE TİCARET A.Ş. olarak kurulması planlanan lakin sicil müdürlüğünce unvan uygun görülmediğinden NANOX KİMYASAL ESERLER SANAYİ VE TİCARET A.Ş.’nin kuruluş süreçleri tamamlanmış, tescil süreci gerçekleşmiş ve 11 Haziran 2021 tarihli, 10347 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanmıştır.

FAİZ PİYASALARI

Cuma günü günü yüklü ortalama fonlama maliyeti %19 düzeyinde yatay seyretti. TCMB cuma günü 46 milyar TL’lik (%19’dan, 7 gün vadeli) haftalık repo ihalesi açtı, toplam fonlama meblağı ise tamamı haftalık repo ihaleleri kaynaklı 295 milyar TL  oldu.

ABD 10 yıllık hazine tahvillerinin faizi cuma günü %1,43 düzeylerinden başlarken, gün içerisinde %1,43-%1,47 bandında hareketin akabinde %1,45 düzeyinden günü kapattı. 

Yurt içi tahvil piyasasında, randıman eğrisi genelinde cuma günü günlük bazda düşüşler gözlendi. Bu kapsamda, günlük bazda kısa vadeli tarafta faizlerde 25 baz puana varan düşüşler görülürken, orta ve uzun vadeli tarafta faizlerde 30 baz puana varan düşüşler görüldü. Gösterge kağıtların faizlerinin haftalık bazda değişimlerine bakıldığında ise, kısa vadeli tarafta 60 baz puana varan düşüşler görülürken, orta ve uzun vadeli tarafta ise 80 baz puana yaklaşan düşüşler görüldü. 

GÜNLÜK ÖZET PİYASA BİLGİLERİ

Kaynak Ziraat Yatırım
Hibya Haber Ajansı

Kaynak: Hibya Haber Ajansı