Fed: Faizler sıfırda tutuldu, 2023 sonuna kadar iki artış projekte ediliyor

Fed toplantısı genel olarak “tapering” beklentilerini öne çeken ve daha süratli bir tabana oturabilecek temellerin olgunlaştığını gösteren bir havada geçmiş görünüyor. İktisat toparlanırken ve asıl şartları oluşturan etmen olarak enflasyon daha telaş verici boyutlara ilerleme basamağındayken, bize olgusal olarak bir şeyler anlatabilecek olan nokta grafiği, daha erken periyoda ve daha yüksek faiz durumuna hareket eden kimi üyelerin olduğunu işaret ediyor.

Siyaset açıklamasının içeriğine ve değişikliklere bakacak olursak; “Aşılarda kaydedilen ilerleme, ABD’de Covid-19’un yayılmasını azalttı” ve “Bu ilerleme ve güçlü siyaset dayanağı ile ekonomik faaliyet ve istihdam göstergeleri güçlendi” cümleleri öne çıkıyor. Enflasyonun artışına ve buna bağlı siyaset pratiklerine ise; “Enflasyon, büyük ölçüde süreksiz faktörleri yansıtarak yükseldi. Genel finansal şartlar, kısmen ekonomiyi ve ABD’deki hane halklarına ve işletmelerine kredi akışını desteklemeye yönelik siyaset tedbirlerini yansıtarak uyumlu olmaya devam ediyor” ibaresiyle referans verilmiş. İktisadın genel toparlanmasına ve salgın şartlarına ait olarak ise; “Aşılarla ilgili ilerleme, halk sıhhati krizinin iktisat üzerindeki tesirlerini azaltmaya devam edecek, lakin ekonomik görünüme yönelik riskler devam edecek” tabiri kullanılıyor. Yani, ekonomik risk istikrarına yönelik olarak şerh konulduğunu görüyoruz, fakat ekonomik projeksiyonlara da yansıdığı üzere evvelki toplantının aktüel kalmayan açıklamalarından daha âlâ bir konumlanmadayız.

Fed, IOER (bankaların Fed hesaplarında tuttukları paraya ödenen faiz) ve zarurî karşılık oranlarında artış gerçekleştirdi. Aksi repo süreçleri kapsamında piyasadan çekilmekte olan likidite ile de, Fed’in teknik ayarlamalara başladığını bir müddettir belirtiyorduk. Global USD likiditesinin ise, öbür Merkez bankalarına sağlanan swap çizgilerinin yılsonuna kadar devam ettirilecek olmasından anlıyoruz. Başka taraftan; enflasyon ve istihdam konusunda “önemli ilerleme” kaydedilene kadar aylık 120 milyar USD varlık alımlarının devam ettirileceği taahhüdü devam ediyor. Ekonomik ilerleme konusunda; risk istikrarında temkinli duruş sürüyor, fakat aşılamaya dair fotoğraf daha optimist ve bu kapsamda da aşılamada kademe kaydedilmeye devam edildikçe ekonomik açılmaların devamı ve istihdam büyümesinin gelişmesi üzere etmenler de kelam konusu olacaktır. İstihdamdaki gelişme, “finansal şartların uyumlu hale getirilmesi” kapsamındaki sıkılaşma evresi için Fed’i bir sonraki kademeye daha çabuk getirecek potansiyele sahip.

Fed, 2023’ün sonuna kadar enflasyon varsayımlarını belirledi. Yetkililer, 2021’de tercih ettikleri fiyat baskısı ölçümünün Mart ayındaki %2,4’lük varsayıma kıyasla %3,4 arttığını görüyorlar. 2022 iddiası %2’den %2,1’e, 2023 varsayımı ise %2,1’den %2,2’ye yükseltildi.

Enflasyon konusu çok boyutlu ve asıl sorun tedarik darboğazlarından kaynaklanıyor. Yani, talebin olağan şartlara indirgenmesiyle sönümlenecek bir enflasyon, yeniden Fed’in hedeflediğinin çok üstünde olacaktır. Daha sıkıntı tedarik evresi, tıpkı vakitte daha uzun teslimata neden oluyor ve fiyat istikrarı bundan etkileniyor. Sıkı arz şartlarında yüksek talep, bu fiyat istikrarını üstte tutuyor. Karşılanamayan talebin daha uzun periyodik stok evre suratının da en başta imalat sanayiini yavaşlatıcı tesiri değerli bir risk. TÜFE, son iki aylık süreçte beklenenden daha fazla bir ısınmaya işaret ediyor. Benim yaşım Volcker periyodu enflasyonuna elbette yetmiyor, lakin şu an İktisat tarihi derslerim ve hadise tahlillerine referans verilmeye yakın şartlara yaklaşıyor olabiliriz. Emtia rallisi konusunda da, spot fiyatlardan çok vadeli fiyatlar, bilhassa de uzun vadeye ait fiyatlar bize daha çok bulgu verecektir. Elbette contango münasebetiyle daha uzun vade değerli olacak, lakin fiyat curve’lerindeki eğim ne kadar kuzeye gidiyorsa o vakit enflasyon endişeleri da o kadar beslenecek demektir. En değerlisi de petrol, bakır ve demir/çelik fiyatları…

FOMC, ekonomik büyüme iddialarını yükseltti. Gayri safi yurtiçi hasılanın bu yıl %6,5’lik bir evvelki varsayımdan %7’ye revize edildiği görüldü. 2022 büyüme iddiası %3,3’te tutuldu ve 2023 kestirimi Mart ayındaki %2,2’den %2,4’e yükseltildi. 2021 sonunda işsizlik için medyan varsayımı %4,5’te değişmedi ve bir yıl sonrasına medyan varsayım %3,9’dan %3,8’e düşürüldü. 2023 kestirimi ise %3,5 olarak tutulmuştu.

Fed üyelerinin ve bölgesel Fed liderlerinin, öngörülen uygun para siyasetine ait kişisel varsayımları altında ekonomik projeksiyonları, Haziran 2021… Kaynak: Federal Reserve, Bloomberg

İşin en can alıcı noktası olan faiz projeksiyonlarındaki yansıma da aslında, Banka içinde şahinler ve güvercinler ortasındaki halat çekme yarışının şahinler lehine gelişim gösterdiğini ortaya koyuyor. 18 yetkiliden 13’ü 2023’ün sonunda en az bir faiz artırımından yana (bu sayı Mart toplantısında 7 idi). 11 yetkili ise, en az 2 faiz artışı bekliyor (daha fazla faiz artırımı bekleyenler de var, bu medyan varsayım, yani en çok noktanın toplandığı aralık). 2022 üzere erken bir periyoda ait ise 7 üyenin faiz artışı beklentisi kelam konusu.

ABD Merkez Bankası’nın faiz oranlarının gidişatına ait görünümüne işaret etmek için kullandığı nokta grafiği, yetkililerin bu yıl siyasette rastgele bir değişiklik beklemediğini ve 2023 yılı sonuna kadar iki faiz artırımına yöneldiğini gösteriyor. Kaynak: Bloomberg, Federal Reserve

Sonuç olarak; güvercin Powell’a karşı şahin tartısı artan bir Fed var ve yeni periyoda ait pozisyonlanma teknik ayarlamalarla uyumlu bir formda ilerleyen vakitlerde olgunlaşacak üzere görünüyor. FOMC aksiyon üzerinden değil; açıklama ve nokta grafiği üzerinden okunacaktı ve motamot o formda de oldu. FOMC sonrasında 10 yıllık tahvil faizleri birinci saat içinde %1,57 düzeyine yükselmiş durumda. Gelişmekte olan ülkelerin finansal şartlarını ayarlaması konusunda “erken tapering” riskini hesaba katmaları gerekecek.

Kaynak Tera Yatırım-Enver Erkan 
Hibya Haber Ajansı

Kaynak: Hibya Haber Ajansı