Avrupa Birliği’nden Kültür ve sanata dayanak programı

Türkiye’de kültür ve sanat alanında faaliyet yürüten sivil toplum kuruluşlarını, sanatkarları, inisiyatifleri ve aktivistleri desteklemeyi hedefleyen CultureCIVIC: Kültür Sanat Takviye Programı, 30 Haziran 2021’de başlıyor. Goethe-Institut Istanbul, Anadolu Kültür, İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV), Institut français Türkiye ve Danimarka Kültür Enstitüsü Türkiye ofisi iştirakinde, Türkiye Hollanda Büyükelçiliği iş birliğiyle gerçekleşen bir Avrupa Birliği projesi olan CultureCIVIC: Kültür Sanat Takviye Programı, Türkiye’de kültür-sanat alanındaki sivil toplum çalışmalarını güçlendirmeyi amaçlıyor.

Büyükşehirlerin ötesine uzanarak Türkiye’nin dört bir yanındaki kişi ve kurumlara ulaşmayı hedefleyen proje kapsamında farklı gereksinimlere yönelik dört farklı hibe kategorisinde toplam 14 açık davet yapılarak Mart 2025’e kadar 200’ün üzerinde projeye dayanak verilecek. CultureCIVIC: Kültür Sanat Takviye Programı, 23 Haziran Çarşamba günü Zoom üzerinden düzenlenen basın toplantısıyla tanıtıldı.

CultureCIVIC: Kültür Sanat Takviye Programı, kültürel diyalog ve toplumsal iştiraki, söz özgürlüğünü, demokratik süreçleri ve ayrımcılığa karşı çoğulculuğu teşvik eden projelere ve bireylere dayanak sağlayacak. Öncelikli gayesi ana kültürel merkezlerin ötesine uzanarak Türkiye’nin kültürel altyapısını lokal seviyede ve tabana yayılan bir yaklaşımla güçlendirmek olan programdan; kültür-sanat alanında çalışan sivil toplum kuruluşları, inisiyatifler, sanatkarlar, kâr hedefi gütmeden proje üretmek isteyen tüm kişi, kurum ve teşebbüsler yararlanabilecek. Projenin faaliyetleri, Hibe Programları ve Kapasite Geliştirme Programı olmak üzere birbirini tamamlayan iki ana eksende yürütülecek.

30 Haziran Çarşamba günü Hibe Programları kapsamında açılacak birinci hibe müracaat periyoduyla birlikte başlayacak olan CultureCIVIC: Kültür Sanat Dayanak Programı’nın tüm ayrıntıları düzenlenen çevrimiçi basın toplantısında paylaşıldı.

Basın toplantısı, Goethe-Institut Istanbul’dan CultureCIVIC: Kültür Sanat Dayanak Programı Direktörü Ayşe Utku Erarslan, Goethe-Institut Istanbul Enstitü Müdürü Dr. Reimar Volker, 2002’de Anadolu Kültür’ün kuruluşuyla birlikte faaliyetlerine başlayan Diyarbakır Sanat Merkezi program koordinatörü Övgü Gökçe Yaşa, İstanbul Bienali ve İKSV Yeni Sanat Projeleri Yöneticisi Bige Örer ve Danimarka Kültür Enstitüsü Türkiye Ofisi Yöneticisi Füsun Eriksen‘in iştirakiyle, Yekta Kopan‘ın moderatörlüğünde gerçekleşti.

Toplantıda birinci olarak kelam alan Goethe-Institut Istanbul’dan CultureCIVIC: Kültür Sanat Takviye Programı Yöneticisi Ayşe Utku Erarslan “CultureCIVIC: Kültür Sanat Dayanak Programı olarak kültürü temel hakların bir aracı olarak düşünmenin mümkün olduğunu savunuyoruz. Bu programda yer alacak projeler ve etkinliklerde kültür ve sanatın toplumsal değişimi nasıl harekete geçirdiğini deneyimleyeceğiz. Kültür-sanat ve temel haklar ortasındaki alakanın daha görünür olmasını hedefleyeceğiz, kültür-sanatın temel haklar alanındaki katkılarını konuşacağız. Dört yıl sürecek bu uzun soluklu programın sonunda, insan hakları eksenindeki tartışmalara kültür sanat alanı ile yeni bir boyut kazandırmaya çalışacağız.” biçiminde konuştu.

Ayşe Utku Erarslan

Goethe-Institut Istanbul Enstitü Müdürü Dr. Reimar Volker konuşmasında “CultureCIVIC: Kültür Sanat Dayanak Programı aracılığıyla Türkiye’nin dört bir yanında ve bilhassa metropolitan bölgelerin dışında ortaya çıkacak kültür ve sanat projeleri için çok heyecanlıyım. Türkiye’nin bu büyüleyici bölgelerinde çalışan sanatkarları ve teşebbüsleri güçlendirmek CultureCIVIC’i çok özel, manalı ve değerli kılıyor.” diyerek projenin ülkenin her köşesi için taşıdığı ehemmiyete dikkat çekti.

Dr. Reimar Volker

Basın toplantısında, 2002’de Anadolu Kültür’ün kuruluşuyla birlikte faaliyetlerine başlayan Diyarbakır Sanat Merkezi program koordinatörü Övgü Gökçe Yaşa “Anadolu Kültür olarak, kültürel ve sanatsal çalışmaların ortak bir anlayışı ve diyaloğu geliştireceğine; farklılıklarından beslenen güçlü bir kültürel ömrün, demokrasi ve yurttaşlık ile ilgili tartışmalara katkı sağlayacağına inanıyoruz. Türkiye’nin farklı kentlerinde kültür-sanat alanını ve sivil toplumu desteklemek maksadıyla yola çıkan CultureCIVIC: Kültür Sanat Dayanak Programı’nın kesimi olmaktan memnunluk duyuyoruz. 2002’den bu yana Türkiye’de kültür sanat üretimini ve paylaşımını destekleyen geçmiş çalışmalarımızın tecrübesiyle, kültür sanat hayatına yeni bir soluk getireceğine inandığımız bu sürece katkı sunmaktan dolayı heyecanlıyız.” dedi.

Övgü Gökçe Yaşa

İstanbul Bienali ve İKSV Yeni Sanat Projeleri Yöneticisi Bige Örer konuşmasında “İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) olarak kültürel alanın birey ve toplum için sürdürülebilirliğini teminat altına alabilmek için uzun vadeli ortaklarımızla birlikte tasarladığımız; alana has muhtaçlıkları gözeten, odaklı ve tüm disiplinleri kapsayıcı bir dayanak sistemi olan CultureCIVIC: Kültür Sanat Dayanak Programı’nın  bir kesimi olmaktan dolayı memnunuz ve heyecanlıyız. Bu projeyle birlikte Türkiye’de kültür ve sanat alanında faaliyet yürüten sivil toplum kuruluşları, sanatkarlar, inisiyatifler ve aktivistlerin birlikte geliştirecekleri programlarla sivil hayatın besleneceğine inanıyoruz.” dedi.

Bige Örer

Danimarka Kültür Enstitüsü Türkiye Ofisi Yöneticisi Füsun Eriksen ise “Eşitlik, eğitim, sürdürülebilir kalkınma, demokrasi ve faal vatandaşlık hususlarında çalışan Danimarka Kültür Enstitüsü’nün vizyonu Türkiye ve Danimarka ortasında sanat, kültür ve bilgi alışverişini geliştirmektir. CultureCIVIC: Kültür Sanat Dayanak Programı üzere bu vizyonumuzu paylaşan milletlerarası ortaklı bu değerli proje ile Türkiye’de başlayan dört yıllık kültür-sanat hibe ve kapasite geliştirme programının bir kesimi olmaktan gururlu ve memnunuz.” diye konuştu. 

Füsun Eriksen

Hibe programları

Proje kapsamında bilhassa mesleğinin başındaki sanatkarlara, yeni kültür oluşumlarına ve büyükşehirler dışında varlık gösteren aktörlere geniş bir yer ayıracak olan hibe programları, Türkiye’nin farklı bölgelerinde kültür sanat alanında diyaloğun, iş birliğinin ve bağlantının geliştirilmesine katkıda bulunmayı hedefliyor. Hibe programları, “Yerel Projeler”, “Yapısal Destek”, “Kentler Ortası Ağ Geliştirme” ve “Sanatsal Üretim” başlıklı dört farklı kategoride hayata geçirilecek ve sanatkarlara, kültür profesyonellerine, kültür kurumlarına finansman sağlayacak.  

Hibe Programları kapsamında yapılacak 14 farklı açık davetin sonunda, 200’ün üzerinde projeye ve sanatsal üretime takviye verilecek. Kültür-sanat yapımlarından eğitim programlarına, performans ve aktivite kapasitelerini geliştirmeye yönelik altyapı çalışmalarından sanatçı değişim ve konuk sanatçı programlarına kadar geniş bir yelpazedeki teşebbüsler programdan yararlanabilecek. Müracaatta bulunan projeler değerlendirilirken hak temelli faaliyetleri destekleyen; farklı etnik, dinî, dilsel geçmişe sahip aktörleri bir ortaya getiren; cinsiyet eşitliği, LGBTİ+ hakları, toplumsal ahenk, insan hakları, tabir özgürlüğü ve çocuk hakları üzere bahislere odaklanan faaliyetlere öncelik verilecek.

Mahallî topluluklar ve izleyiciler üzerinde tesirli olan teşebbüslere ve bireylere ulaşma maksadıyla tasarlanan Mahallî Projeler Hibe Programı kültür-sanat alanında çalışan STK’lara, kültür üreticilerine ve aktivistlere fon sağlayacak.

Kuruluşların bağımsız olarak faaliyet gösterme kapasitesini geliştirmeyi ve faaliyetlerini sürdürmelerini amaçlayan Yapısal Dayanak Hibe Programı, kültür-sanat alanındaki kuruluşlara, profesyonellere ve ilgili sivil toplum çalışmalarına eğitim, kira, altyapı üzere kapasite artışına yönelik hususlarda mali takviye sağlayacak. Bu program kapsamında sağlanan takviyenin uzun vadede kültür-sanat projeleri ve aktifliklerine daha geniş bir izleyici kitlesinin katılabilmesine imkan sağlaması hedefleniyor.

Türkiye genelinde bir etkileşimi ve ağ oluşturmayı teşvik eden Kentler Ortası Ağ Geliştirme Hibe Programı; farklı kentlerden aktörler ortasındaki diyaloğun ve iş birliğinin geliştirilmesine odaklanacak. Program çerçevesinde, şehirlerarası büyük ölçekli projelerin desteklenmesi amaçlanıyor.

Görsel sanatlar alanında mesleğinin başındaki sanatkarlara açık olan Sanatsal Üretim Fonu ise yararlanıcılarına, Türkiye sanat alanından ehil isimlerin danışmanlığında geliştirecekleri eserler için dayanak verecek. Böylelikle projeye davet edilen sanatkarlara danışmanlık, tecrübe paylaşımı, kültürel altyapı geliştirme, ağ kurma ve memleketler arası sanat dünyasına erişim imkanı sağlanması hedefliyor.

Kapasite geliştirme programı

Kapasite Geliştirme Programı, Türkiye’nin farklı bölge ve kentlerinde faaliyet gösteren sanatkarlara, kültür sanat teşebbüslerine ve sivil toplum çalışmalarına muhtaçlık duydukları mevzularda eğitim dayanağı vererek kültür idaresi ve sivil iştirak hususlarındaki maharetlerini geliştirmeyi sağlamayı ve bu aktörler ortasında iş birliği ve diyalog için gerekli yeri sunmayı amaçlıyor.

Program kapsamında, kültür ve sanat alanında farklı başlıklarda 12 atölye düzenlenecek ve bu etkinlikler Türkiye’nin her bölgesinden sanatkara, kültür üreticilerine ve bu alanda çalışan sivil toplum kuruluşlarına açık olacak. 

Kapasite Geliştirme Programı eğitimlerinin içerikleri, gereksinim tahlilleri yapılarak belirlenecek ve bu gereksinimlere yönelik en uygun biçimde; mentörlük, konferans ve webinar üzere prosedürlerle sunulacak. Program kapsamında proje mühletinin sonuna kadar düzenlenecek olan etkinliklerle en az 180 kişi ve kuruluşa ulaşılması hedefleniyor. 

Kaynak: T24