Endişeler neler

Önceki haftalarda Türkiye’de ekonomiye dair endişelerin salgının önüne geçtiğini paylaşmıştık. Ekim sonu-Kasım başında içinde Türkiye’nin de bulunduğu 28 ülkede gerçekleştirilen “Dünyanın Endişeleri” araştırmasının sonuçlarına göre bu şekilde düşünen tek toplum biz değiliz. 28 ülkenin ortalamasına baktığımızda fakirlik, sosyal eşitsizlik ve işsizlik, yolsuzluk konularının Koronavirüs salgınından daha büyük endişe yarattığını görüyoruz. İşin daha da can sıkıcı tarafı şu ki, bu ülkelerden araştırmaya katılanların üçte ikisi ülkelerindeki gidişatın yanlış yönde olduğunu düşünüyorlar. Yakın zamanda bu endişeleri giderecek düzelme beklenmiyor.

Öten yandan eğitim, iklim değişikliği, göç gibi aslında geleceğimizi kökten etkileyebilecek makro başlıklara dair endişeler göreceli olarak gerilerde kalıyor. Endişeler daha kısa vadeli, hemen bugünümüzü etkileyecek konulara yoğunlaşıyor, mesela yolsuzluklar, suç-şiddet, enflasyon vb. Bugüne dair endişelenmekten yarına sıra gelemiyor.

Ülkemiz iklim değişikliği, salgın konularında 28 ülke ortalamasının altında bir endişe seviyesine sahip. İşsizliğe dair endişemiz ortalamaya yakın iken yoksulluk & sosyal eşitsizlik endişesi en yüksek 5 ülke arasında yer alıyoruz.

Yoksulluk & sosyal eşitsizlik konusunda endişesi yüksek ülkeler arasında Almanya ve Japonya’nın da olması dikkatimi özellikle çekti, bu durumun her iki ülke vatandaşlarının gelirin adil dağılımına verdikleri önemin çok net bir göstergesi olduğunu düşünüyorum. Koronavirüs salgınının en derinden vurduğu iki Avrupa ülkesi İspanya ve İtalya ise işsizlik endişesi başlığında öne çıkıyorlar, öyle ki gelişmiş ekonomiye sahip bu iki ülkedeki işsizlik endişesi seviyesi, Arjantin, Brezilya, Meksika, Türkiye gibi kırılgan olarak nitelendirilen ekonomilere kıyasla daha yüksek.

Gündemin yakıcı başlığı salgın, Malezya, Güney Kore ve Japonya gibi Uzak Doğu ülkelerinde hala yüksek endişe nedeni. Yaklaşık 1 ay önce gerçekleştirilmiş bir araştırma olması nedeni ile artan vaka sayılarının Avrupa ülkelerinde yarattığı muhtemel endişeyi göremiyoruz, keza Omicron varyantı da o dönemde henüz gündeme düşmemiş olduğu için Güney Afrika Cumhuriyeti’nde bile düşük bir endişe seviyesi söz konusuymuş. Takip eden ay içinde salgın cephesinde değişiklikler yaşandı. “Dünyanın Endişeleri” araştırmasını bir sonraki döneminde salgına dair başka bir resim görebiliriz.