Uydudan izlenen Caretta “Likya” 296 günlük uzun seyahati sonunda Tunus’a ulaştı

Etraf ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Müdafaa Genel Müdürlüğünün “Deniz Kaplumbağalarını İzleme Projesi” kapsamında Patara, Belek, Göksu ve İztuzu kumsallarından bırakılan 8 kaplumbağadan birisi olan “Likya“, 296 günlük seyahat sonunda Tunus kıyılarına ulaştı.

Tabiat Varlıklarını Muhafaza Genel Müdürlüğü yetkililerinden edinilen bilgiye nazaran, “Akdeniz’in Deniz Ortamı ve Kıyı Bölgesinin Korunması Sözleşmesi” kapsamında yaklaşık 32 yıldır özel etraf muhafaza bölgelerinde, İribaş Deniz Kaplumbağası (caretta caretta), Yeşil Deniz Kaplumbağası (chelonia mydas) ve Nil Kaplumbağası (trionyx triunguis) korunup izleniyor.

Kaplumbağaların, göç sırasında uğradıkları ve üreme periyodu dışında kalan periyotlarda hangi alanları, ülkeleri ziyaret ettiklerinin bilinmesi, o habitatlarının korunması ve müdafaa tedbirlerinin alınması çalışmaların sürekliliği açısından ehemmiyet taşıyor.

Buna bağlı olarak Bakanlık, geçen yıl birinci sefer kaplumbağalara uydu aygıtı takarak izlemeye başladı. Uydu izleme aygıtları ile takip çalışmaları, deniz kaplumbağası araştırmacıları tarafından sürdürülüyor.

10 AY EVVEL SEYAHATE ÇIKTILAR

Patara Özel Etraf Muhafaza Bölgesi’nde 19 Ağustos 2020’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan ve Etraf ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’un iştirakiyle deniz kaplumbağalarına uydu aygıtı takıldı ve “Likya”, “Belkıs” ve “Patara” isimleri verilen kaplumbağalar denize bırakıldı.

Proje kapsamında ayrıyeten Belek Özel Etraf Müdafaa Bölgesinde “Belek” ve “Kadriye” isimli iki deniz kaplumbağası 21 Ağustos 2020’de, Göksu Deltası Özel Etraf Müdafaa Bölgesinde “Göksu” ve “Mersin” 29 Ağustos’ta, Köyceğiz Dalyan Deltası Özel Etraf Müdafaa Bölgesinden de “Uğurlu” isimli kaplumbağa 23 Ağustos’ta doğal alanları ile buluştu.

Uydu takip aygıtı takılan 8 deniz kaplumbağasının göç, beslenme ve kışlanma alanlarının belirlenmesi için izleme çalışmaları yapıldı, uydu sinyalleri ile izlenme çalışmalarına devam ediliyor.

EN UZAK ARAYI ‘LİKYA’ KATETTİ

Proje kapsamında elde edilen bulguların sonucuna nazaran, izlenen 8 deniz kaplumbağasının 6’sının Türkiye kara sularını yuvalama devri sonrasında beslenme ve olası kışlama alanı olarak kullandıkları belirlendi.

Amacına ulaşan ve batimetrik dataları incelenen kaplumbağaların 50 metreden daha sığ ve yüklü olarak 20 metrenin altındaki alanları tercih ettiği görüldü.

Uydu aygıtı takılan 8 deniz kaplumbağasından en fazla yolu 25-30 yaşlarındaki “Likya” aldı.

Yapılan izlemeler ile Likya’nın, göç yolu ve yazı geçireceği kalış rotası takip edildiğinde, başka kaplumbağalardan daha farklı bir rota izlediği görülüyor.

3 bin 84 kilometre yol giderek Tunus’ta 4 ila 16 metre derinliğe sahip sığ bir körfez özelliğindeki Boughrara Lagünü’ne ulaşan Likya; Patara’dan Fethiye kıyılarına, Akdeniz açıklarına, daha sonra Libya’nın Bengazi kıyılarına, akabinde sırasıyla Sirte, Mısrata, Trablus’a giderek Tunus kıyılarına vardı.

Beslenme bölgesinde alan kullanımının yaklaşık 40 kilometrekare olduğu tespit edilen Likya’nın öteki kaplumbağalara nazaran en uzak arayı katettiği, çok daha fazla dalış yaptığı, en geniş alanı kullandığı ve en düşük sıcaklığa sahip alanı yuvalama beslenme alanı olarak tercih ettiği tespit edildi.

EN YAŞLI KAPLUMBAĞA DALYAN KIYILARINA ULAŞTI

Patara kıyısından bırakılan kaplumbağalardan biri olan ve 8 kaplumbağadan en yaşlısı, 40-45 yaşlarındaki “Belkıs” da 924 kilometre yol alarak gittiği Dalyan kıyılarına ulaştı.

Tekrar birebir kıyıdan bırakılan “Patara” ise 524 kilometre yol alarak Kaş kıyılarına vardı.

Belek kıyısından bırakılan ve Türkiye’den ayrılan ikinci kaplumbağa olan “Kadriye” ise 1206 kilometre yol aldı ve Girit Adası’nın güneyinde yer alan Kufosini Adası’nı son nokta olarak beslenme alanı olarak seçti.

Tıpkı kıyıdan bırakılan “Belek” isimli kaplumbağa da evvel Fethiye kıyılarına akabinde 1186 kilometre yol alarak Akdeniz kıyılarına ulaştı.

BU YIL 10 DENİZ KAPLUMBAĞASI DAHA DENİZLERLE BULUŞACAK

Tabiat Varlıklarını Muhafaza Genel Müdürlüğünce izleme çalışmalarının daha kapsamlı gerçekleştirilmesi, eldeki bilgilerin çoğaltılarak kıymetlendirme alanlarının genişletilebilmesi ve iklim değişikliğinin kaplumbağalar üzerine tesirinin tespit edilmesi için bu yıl 10 deniz kaplumbağasına daha uydu takip aygıtı takılarak izlenecek.

Ağustos ayında Patara Özel Etraf Muhafaza Bölgesindeki Patara kumsalından 2, Belek Özel Etraf Muhafaza Bölgesindeki Belek kumsalından 2, Göksu Deltası Özel Etraf Müdafaa Bölgesindeki Göksu Deltası kumsal alanından 2, Köyceğiz Dalyan Özel Etraf Muhafaza Bölgesinde İztuzu kumsalından 3, Fethiye-Göcek Özel Etraf Muhafaza Bölgesindeki İztuzu kumsalından 1 kaplumbağa doğal ortamıyla buluşacak.

Kaynak: NTV