Ermenistan Normalleşme İstiyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın kendisiyle Türkiye-Ermenistan ilişkilerini görüşmek istediğinin bilgisini verdi.

Erdoğan, Ermeni Başbakanın teklifinin kendisine Gürcistan Başbakanı İrakli Garibaşvili aracılığı ile iletildiğini belirtti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, 19 Eylül’de gerçekleştirdiği bir basın toplantısında komşu ülkeler ile ilişkileri düzeltmek için yapılacak bir toplantıyı memnuniyetle karşılayacağını belirtmişti.

Cumhurbaşkanı’nın “açılacak yeni koridorlar” ifadesi ile neyi kastettiğini açıklamazken ifade ettiği planın Nahcivan Özerk Cumhuriyeti üzerinden Azerbaycan ve Türkiye’yi birbirine bağlayacak olan Zangezur Dağları koridorunu kastettiği tahmin ediliyor.

Gevorgyan, Erdoğan tarafından belirtilen koridorlara atıfta bulunarak böyle bir hareketin bölgede barış ve istikrarı sağlama girişimleri ile çelişeceğini belirtti. Sözcü, buna rağmen bölgesel iletişimi açacak ve düşmanlıkları adım adım çözecek gerçekçi yolların bulunabileceğinin altını çizdi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, daha önceden defalarca Zangezur koridorunun oluşturulması içi çağrıda bulunmuş ve Zangezur (Ermenice Syunik) bölgesini Azerilerin anayurdu olarak tanımlamıştı. 44 gün süren çatışmaları bitiren 9 Kasım üçlü ateşkesi ile bölgesel ulaşım ve iletişim kanalları yeniden açılmıştı. Bu yollara Azerbaycan ile Nahcivan arasında bulunan ve Rus Sınır Muhafızları tarafından gözetlenen rotalar da dahildi. Ermeni liderler, Azerbaycan tarafından kontrol edilen ve Ermeni topraklarından geçen bir koridoru sürekli olarak reddetmişti.

Paşinyan, Aliyev ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından 11 Ocak’ta imzalanan üçlü anlaşmada Ermenistan’a Nahçıvan ve Rusya üzerinden Azerbaycan üzerinden İran’a demiryolu erişimi sözü verilmişti. Bildiriyi uygulamak üzere kurulan çalışma grubu, Azerbaycan’ın Ermenistan’ın uluslararası alanda tanınan sınırlarına yaptığı akınların ardından Haziran ayında faaliyetlerini askıya almıştı. Overchuk’un belirttiğine göre, grup faaliyetlerine Ağustos ayında yeniden başladı. 

Paşinyan ile Erdoğan arasındaki son mekik diplomasisi, Ermeni-Türk ilişkilerinde belirgin bir çözülmenin yaşandığı son olay olarak kayıtlara geçti. 27 Ağustos’ta Paşinyan, “Türkiye’den gelen olumlu kamuoyu sinyallerini” memnuniyetle karşılayarak Ermenistan’ın “olumlu sinyallere olumlu bir sinyalle yanıt verebileceğini” kaydetmişti. Cumhurbaşkanı. Erdoğan, gazetecilere verdiği demeçte, Türkiye’ nin Ermenistan ile ilişkileri toprak bütünlüğü ve egemenlik temelinde kademeli olarak normalleştirmeye hazır olabileceğini söylemişti. 

Paşinyan, 8 Eylül’de Gürcistan Başbakanı ile görüşmek üzere Tiflis’e gitmeden önce, Ermeni ve Türk demiryolları ile karayollarını yeniden açmaya ve diplomatik ilişkileri başlatmaya hazır olduğunu yineledi. Kabine toplantısında konuşan Ermeni Başbakan, “İstenilen hedefler olan barış, istikrar ve iş birliği hakkında beyanlarda bulunmak kolaydır ancak bunların gerçekleştirilmesi makul, düşünceli, pragmatik çabalar gerektirir ve Ermenistan Cumhuriyeti bu tür çabalar sarf etmeye hazırdır.” dedi. 

Uzmanlar, Türkiye’nin yalnızca Ermenistan’ın Karadağ’ı Azerbaycan’a terk etmesi ve 1915 olayları hakkında uluslararası alanda sürdürdüğü soykırım kampanyalarına son vermesi durumunda ilişkileri gerçekten normalleştireceğini söylüyor. Erdoğan’ın son açıklaması Zangezur koridorunun kurulmasını da bu listeye ekleyecek gibi görünüyor.