(İLK BAKIŞ – İSTANBUL)
En fazla sayıda mülteciye ev sahipliği yapan ülke unvanı ile Türkiye yedinci yılına bastı.
Dünya gündemi ve yaşanan olaylar tansiyonunca pandemi ile azalan düzensiz göç dalgasının tekrar artması bekleniyor. Yasal yollar ile Türkiye’ye sığınan mültecilerin sayısının 5 milyona yükselmiş olmasının yanı sıra bu nüfusun 1/5’i kayıt dışı istihdam olarak çalışıyor. Türkiye’de yabancılar, çalışma iznine sahip olmaları durumunda kayıtlı işgücüne dâhil olabiliyor. Geçici koruma sağlanan yabancılara, mevsimlik tarım işçiliği veya hayvancılık gibi bazı sektörlerde sağlanan izin muafiyeti ise bunun dışında tutuluyor.
Uluslararası Mülteciler Derneği verilerince Türkiye’deki geçici koruma statüsünde kayıtlı Suriyeli sayısı son bir ayda 6 bin 484 kişi arttı ve 0-18 yaş arası çocukların ve kadınların toplam sayısı ise 2 milyon 627 bin 824 kişiye yükseldi. İstikrarını sürdüren bu düzensiz göç dalgası üzerine, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü ve Liege Üniversitesi Hugo Göç Gözlemevi Doç. Dr. Başak Yavçan düzensiz göçün kayıt dışı çalışmayı artıran bir unsur olduğu konusunda verilerini sunarak dikkatleri topladı.
Doç. Dr. Yavçan, “Sığınmacıların gelişi ve düzensiz göçlerle ülkemize giren insanlarla birlikte kayıt dışı çalışma oranı ülkemizde artış gösterdi. Suriyeli sığınmacılarının işverenlerinin çalışma iznine başvurma hakkı olmasına rağmen bundan yeterince faydalanılmadığını çok net görmekteyiz. Yüz binin altında Suriyeli çalışma izniyle çalışıyor. Geri kalan kişiler -ki bunlar yaptığımız çalışmalarda yaklaşık 1 milyon civarında olduğunu tahmin ediyoruz- kayıt dışı çalışıyor” diye açıkladı.
Doç. Dr. Yavçan konuşmasında Türkiye’deki sığınmacıların doğrudan çalışma haklarının olmadığının altını çizerken işverenlerin kayıt dışı çalıştırabilecekleri kişileri kayıt altına almayı tercih etmediklerine vurgu yaptı.
Tüm bu tablo üzerine Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Fikret Kileci, “Bir şehrin ekonomisini göçmenlere bağlayamazsınız. Şu anda Antep’te 500 bin kayıtlı göçmenimiz bulunuyor. Ancak kayıt dışı göç de söz konusu. Ne yazık ki bunu tespit edemiyoruz. Diyelim ki bu 500 bin kişinin içerisinde 80-100 bin kişi çalışabilecek durumda. Yani 1 milyonluk çalışan kesimin yüzde 8-10’nunu göçmenler temsil ediyor.” ifadelerini kullanarak göçmen işçi problemine salt bir bakış açısı getirdi.